KAPADOKYA'DA BİR MINI MOLASI.

Kapadokya'ya ilk kez gelen biri için manzara, alışılmış ölçülerin dışında kalır. Milyonlarca yıl önce Erciyes, Hasan Dağı ve Göllüdağ'ın püskürttüğü küller zamanla yumuşak bir tüf tabakasına dönüştü. Rüzgâr, yağmur ve Kızılırmak'ın sabırlı işçiliği bu tabakayı bugün peribacası dediğimiz koni biçimli kulelere, dalgalı vadilere ve pembeden krem rengine uzanan bir palete çevirdi. İnsan bu atölyeye çok erken dahil oldu. Kolay oyulan kaya; güvercinliklere, şarap mahzenlerine, kaya kiliselerine ve yerin katlarca altına inen Derinkuyu ile Kaymaklı gibi yeraltı şehirlerine zemin hazırladı. Göreme'deki fresklerde Bizans döneminin renkleri hâlâ okunabiliyor. Avanos'ta Kızılırmak'ın kızıl çamurundan biçimlenen çömlekler, kuşaktan kuşağa aktarılan bir el becerisinin sürdüğünü gösteriyor. Ürgüp çevresindeki bağlarda yetişen Emir üzümü ise Anadolu'nun en eski şarap geleneklerinden birini bugünün sofralarına taşıyor.

Son yıllarda Kapadokya, tarihi mirasını çağdaş bir yaşam anlayışıyla buluşturan adreslere de kavuştu. Uçhisar'ın yamaçlarındaki taş konaklar butik otellere eski mahzenler tadım odalarına, avlular akşam yemekleri duraklarına dönüştü. Bölgeye özgü taş ve ahşap işçiliği, geleneksel Türk el sanatları ve modern mobilyaların bir araya geldiği durakların ilk sırasında Argos in Cappadocia yer alıyor. Uçhisar'daki tarihi yapıları, mağaraları ve yeraltı geçitlerini uzun soluklu bir restorasyonla bir araya getiren otel, eski şapelden kervansaraya, değirmenden tünellere uzanan bu mirası gündelik yaşamın içine taşıyor. Göreme Vadisi, Aşk Vadisi, Güvercinlik Vadisi, Kızıl Vadi, Avanos ve Erciyes Dağı’na hâkim panoramik manzarasıyla Museum Hotel de tarihi dokunuşları koruyan bir diğer durak. Otelin her köşesi, antika parçalarla bölgenin geçmişine dair ayrı bir ipucu sunuyor. Konfor ve tarihi bir araya getiren diğer seçenekler arasındaysa; ailenin annesi Monique’in Uçhisar’da eski bir eve âşık olup restore etmeye başlamasıyla doğan ve zamanla butik bir otele dönüşen Taşkonaklar Hotel ve “Cennet Bahçesi” olarak adlandırılan kış bahçesiyle ünlü, 250 yıllık bir Rum konağında hizmet veren Sacred House yer alıyor.

Kapadokya'nın mutfağı, bölgenin toprağı ve kayasıyla kurduğu ilişkiden besleniyor. Tüf kayaya oyulmuş serin depolarda bugün hâlâ patates ve narenciye saklanıyor; bağ bozumunda kaynatılan pekmez, kurutulmuş meyveler ve Emir üzümünden yapılan beyaz şaraplar yerel sofranın temel taşlarını oluşturuyor. Çömlek içinde pişirilip masada kırılan testi kebabı ise Avanos'un toprak geleneğiyle mutfak arasındaki bağı en görünür biçimde yansıtıyor. Bu ruha uygun olarak bölgedeki restoranlar da lokal malzemeleri, geleneksel tekniklerle harmanlıyor. Örneğin; Anadolu’nun zengin mutfak geleneklerinden ve nesillerdir yaşatılan tariflerinden beslenen Nahita’nın menüsü, bölgenin kendine özgü lezzetlerini sofraya taşıyor. Elai Restaurant, mezeleri, incik yemeği, yeşil elmalı ve özel soslu ıspanak salatası ve Kapadokya’nın enerjisini dingin bir biçimde yansıtan dekorasoynuyla öne çıkıyor. Adını tahılların öğütülmesinde kullanılan eski yuvarlak taş değirmenlerden alan Seten Restaurant, Kapadokya'yı çağdaş bir fine dining deneyimiyle yeniden yorumluyor.

Kapadokya'da bir güne başlamanın en bilinen yolu, gün doğarken Göreme semalarına yükselen balonları izlemek. Yukarıdan bakmak isteyenler için uçuşlar sabahın ilk saatlerinde kalkarken yerde kalmayı seçenler ise Uçhisar'ın teraslarından aynı sahneye tanıklık edebiliyor. Bununla birlikte Göreme’nin en az balonlar kadar ilgiyi hak eden bir diğer durağı daha var. Kapadokya'nın manastır geleneğini tek bir vadide toplayan Göreme Açık Hava Müzesi, tüf kayaya oyulmuş şapelleri ve keşiş hücreleriyle, Orta Bizans döneminde burada süren gündelik hayatın ve inancın izlerini taşıyor. Buradan Avanos yönüne uzanan kısa ve kıvrımlı yol, Paşabağ'ın çok başlı peribacalarına ve Devrent Vadisi'nin figürleri andıran kayalarına çıkıyor. Hitit, Asur, Roma, Bizans ve birçok milletin izlerini taşıyan Avanos’ta çömlek yapımı, tarihi, püf noktalarına kadar her şey dükkan sahibi tarafından anlatılıyor. Ürgüp’ün güneyinde konumlanan Gomeda Vadisi, adeta Ihlara Vadisi’nin küçük bir kopyası olarak kaya oyma kiliseler, sığınaklar ve vadinin ortasından geçen dereyle, bölgeye mistik bir hava katıyor. Doğal atmosferle buluşmak isteyen yürüyüş tutkunlarına hitap eden Kızılçukur Vadisi’yse 3-4 saat süren keyifli bir yürüyüş esnasında Üzümlü Kilise’yi ziyaret etme ve gün batımı manzaralarının tadını çıkarma imkanı sunuyor.

Kapadokya’nın otantik dokusunu keşfetmek biraz tarih bilgisi, bolca sohbet ve keşiflere açık olma güdüsünü gerektiriyor. Bazen adım atılan bir dükkan, bir şeyler satın alma fikrinin ötesine geçip kültürel mirasa bir yolculuğun önünü açabiliyor. Bölgenin en eski işletmelerinden biri olan Sultan Carpets, bu duraklardan bir tanesi. El yapımı halı, kilim ve nakış üretimiyle dünya çapında üne erişen işletme kurulduğu günden bu yana geleneksel el dokuma sanatını titizlikle yaşatıyor. Bölgeye özgü bir diğer zanaatı Gelveri Şarapları’nda Hasan Dağı'nın 1.500 metreyi bulan yamaçlarında yetişen üzümler, yılda yalnızca 5 bin şişelik bir üretime dönüşüyor. "Koku üzümü", "taş üzümü" ve "it üzümü" gibi nadir türleri bir araya getiren seçki, yüksek rakımın ve volkanik toprağın izlerini taşıyan aromalarıyla bölgenin karakterini yansıtıyor. Kapadokya’nın en köklü şarap üreticilerinden Turasan da 1943’ten bu yana bölgenin zengin terroir’ini dünyaya tanıtıyor. Son olarak; Avanos Çarşısı’nda Kızılırmak kıyısındaki atölyelerde ise ustaların çarkta biçimlendirdiği parçalar doğrudan üreticisinden alınabiliyor.